Mama i dziecko - mini

Hiperprolaktynemia

Informacje o hiperprolaktynemii

Hiperprolaktynemię stwierdza się w przypadku podwyższonego stężenia prolaktyny w surowicy. Prolaktyna to hormon produkowany przez komórki przysadki, a główną jego funkcją w przypadku kobiet jest pobudzanie produkcji mleka po porodzie. W związku z tym podwyższone stężenie prolaktyny zawsze występuje u kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią. Jest to jednak prawidłowe wysokie stężenie tego hormonu. Prolaktyna wpływa również na czynność jajników i jąder, a także na działanie hormonów płciowych, zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn.

Przyczyny hiperprolaktynemii

Prawidłowe stężenie hiperprolaktynemii stwierdza się w ciąży, w pierwszych miesiącach karmienia piersią, w sytuacjach stresowych, podczas snu, a także w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego. Takie podwyższenie stężenia hormonu nie świadczy jednak o chorobie. Jedną z przyczyn hiperprolaktynemii jako choroby jest guz prolaktynowy, taz zwany prolactinoma. W większości przypadków jest to zmiana o średnicy poniżej jednego centymetra. Zmiany, które osiągają średnicę większą niż jeden centymetr, określane są mianem makrogruczolaków. Do innych chorób prowadzących do hiperprolaktynemii zalicza się także niewydolność wątroby lub nerek, niedoczynność tarczycy, a także półpasiec i uraz ściany klatki piersiowej. Podwyższone stężenie prolaktyny może być również spowodowane przyjmowaniem pewnych leków, głównie stosowanych w przypadku nadciśnienia tętniczego, choroby wrzodowej, schizofrenii, depresji, czy alergii. Niekiedy przyczyna hiperprolaktynemii można pozostać niewyjaśniona. Guz prolaktynowy występuje stosunkowo rzadko, mniej więcej u około 100 osób na milion.

Objawy hiperprolaktynemii

Objawy kliniczne hiperprolaktynemii zależą w głównej mierze od stopnia nadmiaru prolaktyny. Do typowych objawów występujących u kobiet należą przede wszystkim zaburzenia miesiączkowania. Może pojawić się ponadto mlekotok. Innym objawem jest niepłodność oraz osteoporoza. Niekiedy pojawiają się także objawy wypadowe, podobne do tych, które towarzyszą menopauzie, a więc suchość pochwy i uderzenia gorąca. W przypadku mężczyzn hiperprolaktynemia objawia się najczęściej obniżeniem libido, zaburzeniami erekcji, niepłodnością, zmniejszeniem masy mięśniowej, osteoporozą oraz powiększeniem gruczołów sutkowych, czyli tak zwaną ginekomastią. Dodatkowo, makrogruczolaki mogą powodować bóle głowy oraz zaburzenia widzenia. W przypadku wystąpienia powyższych objawów, a zwłaszcza zaburzeń miesiączkowania i mlekotoku u kobiet oraz impotencji u mężczyzn, konieczne jest natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza.

Leczenie

Leczenie guzów prolaktynowych polega na zmniejszeniu ich wielkości oraz normalizacji stężenia prolaktyny. Leczenie z wyboru obejmuje stosowanie środków farmakologicznych. W tym celu stosuje się przede wszystkim leki dopaminergiczne, które są dobierane indywidualnie dla każdego pacjenta. Nie wszystkie leki mogą być bowiem stosowane w przypadku kobiet w ciąży. Leczenie operacyjne natomiast rozważa się w przypadku oporności na środki farmakologiczne, bądź w razie bardzo złej tolerancji leków.